Con gái,

Đúng 3 tháng kể từ khi gặp anh Alpha để hỏi về việc tập của mình, Ba sẽ tóm tắt lại cái tập trong thời gian vừa qua dựa theo sự hiểu biết hạn hẹp của Ba qua các buổi nói chuyện + cái quan sát, thực nghiệm được trong quá trình tập. Trong buổi nói chuyện đầu tiên, Ba mới biết rằng mình lọt vào cõi VS là vì tình cờ và do Ba tập sai trệch cái phương pháp làm toán mà anh Alpha chỉ trước đây. Đúng là có một chút thất vọng dù anh Alpha có nói rằng nếu cứ tiếp tục làm như đang làm thì Ba cũng thành công nhưng không biết tại sao mình thành công. Anh Alpha mặc dù khá nghiêm khắc trong buổi nói chuyện này nhưng rất tận tình giảng giải cho Ba nghe về lý thuyết vì theo anh Alpha nếu không nắm được lý thuyết, không có một sự hiểu biết chân chánh về cái môn này thì sẽ không biết mình tập cái gì. Hơn nữa, khi có sự hiểu biết rõ ràng thì mình có thể ‘tự kiểm tra cho mình mà không cần phải hỏi ai cả.’

Lý thuyết chỉ xoay quanh vấn đề: Sắc giới và Dục giới là gì và làm thế nào để phân biệt chúng?

+ Sắc giới: tất cả những gì có cấu tạo sắc. Nó bao gồm những hình ảnh có thể thấy bằng các giác quan (vd. mắt thấy cái bàn, ngửi được mùi, v.v.) hoặc bằng tư tưởng (vd. nhắm mắt nhưng có hình ảnh cái bàn ở trong tư tưởng. Tức là kể cả các hình ảnh mà mình tưởng tượng đều thuộc Sắc giới, trong đó bao gồm các giấc mơ.)[1]

+ Dục giới: là tất cả những gì nhằm thỏa mãn các giác quan (vd. thèm ăn khi nhìn một món ngon, kể cả thèm ăn khi nhắm mắt mà tưởng tượng về một món ăn yêu thích).[2]

Cho nên Dục giới thực tế là thuộc Sắc giới và (thiền) Hữu Sắc cũng thuộc Sắc giới.[3] Tập thiền Hữu Sắc là tập làm sao để loại bỏ dần các yếu tố tâm và sắc của Dục giới, đặc biệt là 12 loại tâm Bất thiện (Tham, Sân, Si), những sắc do tâm tạo như mũi (tỷ, ngửi mùi), lưỡi (thiệt, thèm ăn), thân (cảm giác trên thân: ngứa ngáy, nóng lạnh v.v.), tánh nam tánh nữ, và những sắc pháp do vật thực tạo ra (đói, đau bụng, buồn ỉa, mắc đái, v.v.) và phát triển 5 loại tâm Thiện của thiền Hữu Sắc (Tầm, Tứ, Hỷ, Lạc, Nhất tâm, và Xả).

Hai hình bên dưới khắc họa đại khái sự phân chia cấu tạo tâm và sắc của Sắc giới. Hình 1 tượng trưng cho lúc mình chưa tu tập. Các tâm sắc ở Hữu Sắc là rất ít mà phần lớn là chúng thuộc Dục giới vì chúng dùng để thỏa mãn các giác quan (Nhãn: nhìn cái gì mình yêu thích, Nhĩ: nghe cái mình khoái nghe, Tỷ: thích ngửi mùi thơm, Thiệt: thích ăn các món ngon, Thân: thích các khoái cảm trên thân, và Thức: thích suy nghĩ về cái gì làm mình dễ chịu, khoái lạc, suy nghĩ theo thói thường, lý luận hình thức). Mục tiêu của tập thiền Hữu Sắc là hình 2: loại bỏ và chuyển đổi các tâm sắc này và thay thế chúng bằng 5 loại tâm sắc Thiện ở thiền Hữu Sắc. 

(Hết phần 1/7)  

Ghi chú:

[1] Nên nhớ rằng vật chất trong đời sống hằng ngày như cái bàn, cục đất, con cá, v.v. chỉ là một dạng vật chất (có cân nặng, kích thước) trong Sắc giới mà thôi. Sắc giới có rất nhiều dạng vật chất khác, chẳng hạn hình ảnh cục đất trong tưởng tượng hoặc hình ảnh cục đất phát sáng trong quán tưởng. Xem chương VI, Vi Diệu Pháp để biết về 28 loại Sắc.

[2] Dục giới bao gồm 11 cõi: 4 cõi bất hạnh (gồm cảnh Địa Ngục, Thú, Ngạ Quỷ, và A-tu-la) và 7 cõi hữu phúc (cảnh Người, Tứ Đại Thiên, Tam Thập Tam Thiên, Dạ Ma Thiên, Đâu Xuất Đà Thiên, Hóa Lạc Thiên, và Tha Hóa Tự Tại Thiên). Cảnh càng thấp thì càng bị chi phối bởi các tâm sắc thuộc Dục giới.

[3] Anh Alpha có giải thích sơ qua về Vô Sắc giới, thế giới của tư tưởng, khái niệm chứ không phải hình ảnh. Ví dụ, tình yêu, sự tự do, hay sự vĩ đại là các khác niệm không sờ mó được. Gần hơn và liên quan đến chuyện tập là nhẩm tính bài toán trong tư tưởng là thuộc thế giới Vô Sắc nhưng hình dung và vẽ con số ra rồi làm toán thì đó thuộc thế giới Hữu Sắc. Cho nên, Sắc giới và Vô Sắc giới tồn tại song song (đây là một khái niệm hay). HS đã khổ, VS cũng khổ luôn vì khổ về tư tưởng. Chính vậy mà mình tập để rồi hướng tới bỏ luôn cái tư tưởng đó: PTPPT >>> DTTĐ.