Con gái,

Hôm nay, Ba muốn ghi lại một chút những nhận định về việc tập trong vài tháng qua. Câu chuyện cũng vẫn chỉ xoay quanh vấn đề nhập định và phương pháp tập thôi.

 

Trước tiên Ba muốn làm rõ thêm cái phương pháp tập này là gì để tránh nhận định chưa đúng là: “Làm toán thì khó quá!”. Trong bài viết trước đây, ‘Scientific Meditation’ vào ngày 03/08/2019, Ba đã giải thích khá kỹ về mục tiêu của phương pháp này để đưa đến nhập định: Triệt tiêu cái tâm con khỉ trên phần nổi của tảng băng ý thức Sigmund Freud. Để làm được như vậy, mình vận dụng cá kiến thức khoa học tâm lý về Tải Nhận Thức (Cognitive Load Theory) và Sự Chú Ý (Attention) rồi làm cho Trí Nhớ Hoạt Động (Working Memory, WM) quá tải dẫn đến đứng im, kẹt, và sụp đổ. Thế là nhập định. Chỉ có vậy.

 

Làm toán (cộng, trừ, nhân, chia) hay không làm toán (chỉ đơn giản là sắp xếp cái chữ, số với nhau) chẳng phải là vấn đề chính để nói là khó hay dễ. Mình làm sao vận dụng một cách nhu nhuyễn các yếu tố làm WM quá tải để đạt được mục tiêu nhập định mới là vấn đề cần quan tâm.

 

Từ những kinh nghiệm rút tỉa được trong hơn 3 tháng qua, Ba có nhận xét thêm về cách tập này như sau. Ba thấy rằng chỉ cần vận dụng các nguyên tắc đơn giản sau đây là có thể dẫn đến ngưỡng quá tải của WM:

(1) Số lượng các bước tính và sự phụ thuộc giữa chúng (thuộc phạm trù Tải Nội Tại); 

(2) Sự kết hợp các kiểu chữ, số lẫn lộn với nhau (thuộc Tải Bên Ngoài); và 

(3) Sự kết hợp màu sắc vào các chữ và số (thuộc Tải Hữu Dụng).

Cái (1) và (2) tạo sức tải nặng lên WM trong khi cái (3) là cho WM rối rắm.

 

1. Ví dụ 1 

 

Trong hình bên dưới, Ba vẽ đủ loại chữ, số Roman, số Latin lẫn lộn nhiều loại font và màu khác nhau. Nhìn có vẻ đáng sợ nhưng thực chất với cái bảng này Ba sử dụng được hơn một tháng (thậm chí lâu hơn) mà hoàn toàn không chán (tức là không bị vướng vào cái định luật tâm lý Thích Nghi (Learned Effect) gây nhàm chán). Mỗi lần tập Ba chỉ cần dùng vài yếu tố trong bản này thôi.

 

Ví dụ cụ thể, Ba chọn chữ Z màu vàng trên góc cao bên trái, số VIII đủ màu trong hàng thứ 3 từ trên xuống, số 9 màu tím đầu hàng thứ 6, và chữ Y trong hàng thứ 3 từ dưới lên. Với 4 cái chữ, số này Ba có thể bắt đầu nhắm mắt tập. 

 

+ Đầu tiên Ba sẽ cố vẽ chữ Z có màu vàng và nhớ vẽ cho đúng với cái hình của nó (ý là phần trên đầu thì ngắn, phần dưới thì to ra). Khi đã vẽ ra rõ ràng trong tưởng tượng trước mặt rồi thì Ba sẽ đổi nó thành số 26 (vì chữ Z là chữ cuối cùng trong 26 chữ cái). Vẽ số 2 màu vàng, rồi vẽ số 6 màu vàng luôn. 

 

+ Bây giờ đến lượt vẽ ra số VIII Latin, V trước màu đỏ tím, gạch I đầu tiên màu đỏ, gạch I thứ hai màu cam, và gạch I thứ ba màu vàng sáng. Ba có thể chuyển VIII thành 8 và cho nó một màu gì đó, chẳng hạn màu đỏ tím từ V. 

 

+ Bước tiếp theo là bắt đầu chơi với chỉ 2 chữ, số này. 26 + 8 = 34, để cái số 34 này lên đầu (chồng lên) số VIII. Gán màu vàng cho số 3 (vì đây là màu từ số 26), và gán màu đỏ cho số 4 (vì đây là một trong 4 màu của VIII). 

 

+ Tiếp tục lấy 2 (từ 26) x 8 = 16, gán màu xanh lá cây cho số 1 và xanh dương cho 6. Để số 16 này chồng lên Z. Lấy 6 x 8 = 48, gán màu cho chúng và để chồng lên số 34. Nhớ là vẽ ra từng con số bên trái và bên phải của dấu ‘=’. Lúc này các con số qua các bước như sau:

                                     48 

                         16        34 

                         Z        VIII

 

+ Đến lúc này là mệt rồi, chỉ cần thêm một bước là muốn cộng các số trong từng cột với nhau thì chắc chắn không làm được, kẹt vì không nhớ nổi các số và màu của từng chữ số. Thế là đạt đến khoảng lặng của nhập định.

 

Trong ví dụ trên, Ba chưa đụng tới số 9 và chữ Y nữa đó. Và tất nhiên với 2 con số, chữ Z và VIII, Ba còn có thể chơi với chúng theo nhiều kiểu khác nhau chứ không chỉ theo cách trình bày ở trên. Chẳng hạn, Ba có thể lấy V + 26 = 31, III + 26 = 31, V x 2 = 10, III x 6 = 18, v.v. chưa tính chuyện gán màu linh động cho từng chữ số, đổi Latin sang Roman, và ngược lại. Cho nên chỉ cần một bảng hỗn hợp các chữ số trên Ba có thể sử dụng để tập mà không biết chán là gì.

(Hết phần 1/11)